Kontrol Akışı: if, else ve Güçlü match İfadesi

irfo · 27 Ocak 2026

Rust'ta kontrol akışı, programınızın belirli koşullara göre hangi yolu izleyeceğini belirler. Ancak Rust'ta if ve özellikle match, diğer dillerden farklı olarak birer expression (deyim), yani değer üreten yapılardır.

1. if ve else İfadeleri

Rust'ta if koşulu her zaman bir boolean (true veya false) dönmelidir. Diğer bazı dillerin aksine, sayılar (0 veya 1) otomatik olarak boolean'a dönüşmez.
Rust

Kod:

let sayi = 7;

if sayi < 5 {
    println!("Sayı küçük");
} else if sayi == 7 {
    println!("Sayı tam yedi!");
} else {
    println!("Sayı büyük");
}

Değişken Atamasında if Kullanımı

if bir deyim olduğu için, sonucunu doğrudan bir değişkene atayabilirsiniz:
Rust

Kod:

let durum = true;
let sayi = if durum { 5 } else { 6 }; // sayi 5 olur

Önemli: if ve else bloklarının döndürdüğü veri tipleri aynı olmalıdır.

2. Güçlü match İfadesi

match, Rust'ın en güçlü özelliklerinden biridir. Diğer dillerdeki switch yapısına benzer ama çok daha yetenekli ve güvenlidir. Rust, match kullanırken tüm olasılıkları (exhaustive) değerlendirmenizi zorunlu kılar.
Rust

Kod:

let plaka = 34;

match plaka {
    1 => println!("Adana"),
    6 => println!("Ankara"),
    34 => println!("İstanbul"),
    35 | 45 => println!("Ege Bölgesi"), // Birden fazla değer
    10..=20 => println!("10 ile 20 arasında"), // Aralık (range)
    _ => println!("Diğer iller"), // Geri kalan her şey (default case)
}

match Neden Bu Kadar Önemli?

Zorunluluk (Exhaustiveness): Eğer bir olasılığı atlarsanız kod derlenmez. Bu, çalışma zamanı hatalarını (runtime errors) önler.
Kalıp Eşleme (Pattern Matching): Sadece sayılarla değil, kompleks veri yapıları, enum'lar ve tuple'lar ile de çalışabilir.

3. Döngüler: loop, while ve for

Rust'ta üç çeşit döngü mekanizması vardır:

loop: Koşulsuz döngü. Siz break diyene kadar sonsuza dek döner. Bir değer döndürmek için break deger; şeklinde kullanılabilir.
while: Bir koşul doğru olduğu sürece döner.
for: Bir koleksiyon (dizi, aralık vb.) üzerinde gezinmek için en güvenli ve en çok tercih edilen döngüdür.

Rust

Kod:

// for ile aralık üzerinde gezinme
for sayi in (1..4).rev() {
    println!("{}!", sayi); // 3, 2, 1 basar
}

// Bir dizi üzerinde gezinme
let dizi = [10, 20, 30];
for eleman in dizi {
    println!("Değer: {}", eleman);
}

Özet Karşılaştırma

Yapı	Kullanım Amacı	Öne Çıkan Özellik
if / else	Basit mantıksal dallanma	Değer döndürebilir (expression).
match	Karmaşık kalıp eşleme	Tüm durumları kontrol etmeyi zorunlu kılar.
loop	Sonsuz döngü	Döngü içinden değer döndürebilir.
for	Koleksiyonları işleme	Hata payı en düşük, en güvenli döngü.

Kontrol Akışı: if, else ve Güçlü match İfadesi

irfo

1. if ve else İfadeleri​

Değişken Atamasında if Kullanımı​

2. Güçlü match İfadesi​

match Neden Bu Kadar Önemli?​

3. Döngüler: loop, while ve for​

Özet Karşılaştırma​

1. if ve else İfadeleri

Değişken Atamasında if Kullanımı

2. Güçlü match İfadesi

match Neden Bu Kadar Önemli?

3. Döngüler: loop, while ve for

Özet Karşılaştırma