Vector: Dinamik Boyutlu Dizilerle Çalışma Rehberi

irfo · 27 Ocak 2026

Rust'ta dizilerin (Arrays) boyutu sabittir, ancak gerçek dünyada veriler genellikle dinamiktir. İşte bu noktada devreye Vector (Vec<T>) girer. Vektörler, çalışma zamanında büyüyüp küçülebilen, aynı tipteki verileri yan yana saklayan dinamik dizilerdir.
Vektörler veriyi Heap (öbek) üzerinde saklar, bu da onlara esneklik kazandırır.

1. Vektör Oluşturma

Bir vektör oluşturmanın en yaygın iki yolu vardır:

Vec::new(): Boş bir vektör oluşturur. Veri ekledikçe tipi netleşir.
vec![] makrosu: Başlangıç değerleri ile vektör oluşturmanın kısa yoludur.

Rust

Kod:

let mut sayilar: Vec<i32> = Vec::new(); // Boş vektör
let renkler = vec!["Kırmızı", "Yeşil", "Mavi"]; // Başlangıç değerli vektör

2. Veri Ekleme ve Güncelleme

Bir vektöre veri eklemek için değişkenin mut (mutable) olması gerekir. push metodu veriyi vektörün sonuna ekler.
Rust

Kod:

let mut v = Vec::new();

v.push(5);
v.push(6);
v.push(7); // v şimdi [5, 6, 7] oldu

3. Veriye Erişme: İndis mi, .get() mi?

Vektör elemanlarına erişirken Rust bize iki seçenek sunar. Aralarındaki fark, hata yönetimi felsefesini yansıtır:

İndis Operatörü ([]): Eğer verdiğiniz indis vektörün dışındaysa program panic! yapar (çöker). Kesin eminseniz kullanın.
.get() Metodu: Geriye bir Option<&T> döndürür. İndis dışındaysa None döner, çökme olmaz.

Rust

Kod:

let v = vec![1, 2, 3, 4, 5];

// 1. Yöntem: Panik riski taşır
let ucuncu = &v[2]; 

// 2. Yöntem: Güvenli (Hata yönetimi yapılabilir)
match v.get(2) {
    Some(deger) => println!("Üçüncü eleman: {}", deger),
    None => println!("Eleman bulunamadı."),
}

4. Vektör Üzerinde Gezinme (Iterating)

Vektördeki her bir elemanı işlemek için for döngüsü kullanılır. Eğer elemanları değiştirmek istiyorsanız mutable referans (&mut) kullanmalısınız.
Rust

Kod:

let mut v = vec![10, 20, 30];

for i in &mut v {
    *i += 50; // Dereference (*) ile değeri güncelliyoruz
}
// v artık [60, 70, 80]

5. Kapasite (Capacity) ve Uzunluk (Length)

Vektörlerin arkasında bir Kapasite yönetimi vardır. Vektör dolduğunda, Rust bellekte daha büyük bir yer ayırır ve verileri oraya taşır. Bu taşıma işlemi maliyetli olduğu için, kaç eleman ekleyeceğinizi önceden biliyorsanız Vec::with_capacity(n) kullanarak performansı artırabilirsiniz.

Özet: Dizi mi, Vektör mü?

Özellik	Array (Dizi)	Vector (Vektör)
Boyut	Sabit (Derleme zamanı)	Dinamik (Çalışma zamanı)
Bellek	Stack (Genellikle)	Heap
Hız	Çok hızlı (Sıfır ek yük)	Hızlı (Küçük bir yönetim yükü)
Kullanım	Boyut hiç değişmeyecekse	Liste uzunluğu belirsizse

Vector: Dinamik Boyutlu Dizilerle Çalışma Rehberi

irfo

1. Vektör Oluşturma​

2. Veri Ekleme ve Güncelleme​

3. Veriye Erişme: İndis mi, .get() mi?​

4. Vektör Üzerinde Gezinme (Iterating)​

5. Kapasite (Capacity) ve Uzunluk (Length)​

Özet: Dizi mi, Vektör mü?​

1. Vektör Oluşturma

2. Veri Ekleme ve Güncelleme

3. Veriye Erişme: İndis mi, .get() mi?

4. Vektör Üzerinde Gezinme (Iterating)

5. Kapasite (Capacity) ve Uzunluk (Length)

Özet: Dizi mi, Vektör mü?