ccna-ders-notları-2
ccna-ders-notları-2

[TR] CCNA Ders Notları – 2

[TR] CCNA Ders Notları – 2

 

Uzun bir arada sonra herkese selamlar! CCNA Ders Notları isimli serinin ilk konusunu 4-5 ay öncesinde yapmıştım ve seri halinde geleceğini söylemiştim fakat birkaç sorundan dolayı gelemedi maalesef ki. Ancak bu sefer bu seriyi güzel bir şekilde devam ettirmeyi düşünüyorum. İlk konuda temel bilgilerden söz etmiştik ve ilk ağ denemesi olarak PC-PC arasında bir bağlantı kurmuştuk. Bu konumuzda ise Packet Tracer’ın biraz daha derinlerine ineceğiz. Şimdiden herkese keyifli okumalar dilerim.

Doğru Kablo Seçimi

Birçok network cihazı var ve hepsi de aynı kablo ile bağlanmıyor haliyle. Kimisi fiber kablo ile bağlanıyor kimisi daha farklı bir kablo ile bağlanıyor. Bu yüzden doğru kablo seçimini yapmamız lazım ki cihazlar birbiri ile başarılı bir bağlantı kurabilsinler.

Packet Tracer‘da Connections kısmında kablo türleri gözükmektedir.

connections
connections

Başlamadan önce ufak bir not ile devam etmek istiyorum. Bu notta cihazların aralarındaki kablolama türleri yer alıyor. Bunları referans alarak ilerleyeceğiz.

Çapraz Kablolar

  • PC-PC = Çapraz kablo
  • Hub-Hub = Çapraz kablo
  • Switch-Switch = Çapraz Kablo
  • Router-Router = Çapraz kablo
  • PC-Router = Çapraz Kablo
  • Hub-Switch = Çapraz Kablo

Düz Kablolar

  • PC-Hub = Düz kablo
  • PC-Switch = Düz kablo
  • Router-Switch = Düz kablo
  • Router-Hub = Düz kablo
copper cross-over
copper cross-over

Çapraz Kablo Seçimi

İki adet bilgisayarı alıp ekrana sürükleyelim, ardından Cross-Over kabloyu seçip ilk bilgisayarın üstüne tıklayayıp FastEthernet0 seçeneğine tıklayalım.

Cross-over-1
Cross-over-1

Ardından başka bir cihaza bağlamamız gereken bir uç meydana geliyor, bunu da diğer cihazımıza sol tıklayıp tekrardan FastEthernet0 seçeneğine seçip bağlayalım.

Cross-over-2
Cross-over-2

Gördüğünüz gibi başarılı bir bağlantı oluştu, peki bunu nereden anladık derseniz kabloların başlarında yeşil oklar belirdi. Bu oklar bağlantının başarılı olduğunu bizlere göstermektedir.

Cross-over-3
Cross-over-3

Bu işlemi aynı şekilde diğer cihazlarda da yapabiliriz. Başka bir örneği de Hub’lar üzerinde yapalım.

NetworkDevices seçeneğinden iki adet Hub’ı ekrana sürükleyelim ve Crossover kablo türünü tekrardan seçip birbirine bağlayalım.

Cross-over-4
Cross-over-4
Cross-over-5
Cross-over-5
Cross-over-6
Cross-over-6

PC ve Hub’lar mantıksal olarak bir sorun yok ise kabloyu tak ve kullan şeklinde çalışmaktadır.

Fakat Switch’lerde olay biraz farklı bir duruma dönüşüyor. Çünkü taktığımızda direkt olarak yeşil yanmıyor.

Çapraz kabloyu seçip Switch’in üstüne tıklayıp GigabitEthernet0/1 interface’ini seçiyoruz ve diğer Switch’e aynı şekilde bağlanıyoruz.

Cross-over-7
Cross-over-7

Gördüğünüz gibi normalde direkt olarak yeşil yanıyordu fakat Switch’lerde direkt olarak yeşil yanmıyor. 1 dakika gibi bir süre sonrasında yeşile dönecektir.

Cross-over-8
Cross-over-8

Bunun sebebi Switch’teki interface’ler STP protokolü hesaplama yapması için 50-55 saniye bekliyor ve sonrasında yeşile dönüyor.

Cross-over-9
Cross-over-9

Eğer ki sizde 1 dakika geçmesine rağmen dönmediyse, altta bulunan Play Controls seçeneğinden zamanı biraz hızlandırın.

PC-PC, HUB-HUB veya Switch-Switch bağlantılarında herhangi bir mantıksal konfigürasyon yapmamıza gerek yoktur. Ancak Router’da diğerlerine göre farklılık şudur; kabloları bağladığınızda kablonun yeşil yanmasını beklerseniz, daha çok beklersiniz. Çünkü Router’da mantıksal konfigürasyonu yapmadan bağlantı başarılı bir şekilde gerçekleşmez.

Cross-over-10
Cross-over-10
Cross-over-11
Cross-over-11

Düz Kablo Seçimi

Çapraz kablo seçimlerini gördük daha demin, şimdi de düz kablo seçimlerini göreceğiz birlikte.

PC-Hub arasında düz kablo kullandığımızı üstte belirtmiştik. Düz kabloyu seçip bilgisayara tıklayalım ve FastEthernet0 seçeneğini seçip, Hub’da da aynı şekilde FastEthernet0 seçeneğini seçelim.

Straight-Through-1
Straight-Through-1
Straight-Through-2
Straight-Through-2

PC-Switch arasında bağlantı kurduğumuzda ilk başta kırmızı olarak gösteriyor bağlantıyı fakat 50-55 saniye sonrasında PC yeşil, switch ise turuncuya dönmektedir. Uzun bir süre sonrasında Switch’in bağlantısı da yeşile dönmektedir. Bu süreyi beklemek anlamsız olduğu için Play Controls kısmından bu süreyi arttırabilirsiniz.

Straight-Through-3
Straight-Through-3

Switch-Router ve Router-Hub arasındaki bağlantı her halükarda kırmızı olarak bekleyecektir çünkü Router’ı mantıksal olarak konfigürasyonunu yapmamız gerekmektedir.

Straight-Through-4
Straight-Through-4

Kablolama işlemleri bitti. Fark ettiyseniz aynı türden cihazlar arasındaki kablo türleri ÇAPRAZ, farklı türler arasındaki kablo türleri ise DÜZ dür.

Fakat her zaman böyle değil 🙂 PC-Router arasındaki kablo türü çapraz olur.

Cross-over-13
Cross-over-13

Kablo türlerinin ne olduğunu ve neye göre bağlandığını anlatmış oldum. Şimdi de IP adreslerini ayarlayıp, kendi aralarında konuşmalarını sağlayacağız.

IP Adres Atanması

İki bilgisayarın birbirleri ile konuşabilmeleri için IP adreslerine ihtiyacı olduğunu söylemiştik. Fiziksek topoloji de cihazların bağlanma türlerini ve cihazları tanıtmıştık. Artık mantıksal topolojiye girerek, IP adres ataması gibi durumları gerçekleştireceğiz.

Packet Tracer’ın not alma özelliğini kullanarak, hangi cihaza hangi IP adresi atadığımızı ekrana not alıyorum. Bunun için N kısayolunu kullanabilirsiniz.

IP atama-1
IP atama-1

Şimdi geldik bilgisayara IP adresi atamaya. İki bilgisayardan birine tıklayalım ve aşağıdaki gibi bir görsel geldiğini göreceğiz.

IP atama-2
IP atama-2

Buradan Desktop seçeneğine tıklayalım, ardından IP Configuration seçeneğine tıklayalım.

IP atama-3
IP atama-3

Burada iki seçeneğimiz var istersek DHCP yardımıyla, kendisinin atamasını sağlayabiliriz veya biz kendimiz manuel olarak atayabiliriz. Biz burada manuel olarak atayacağımız için IPv4 Address kısmında belirlediğimiz IP adresini yazalım. Subnet Mask’ı kendisi tanımladı.

IP atama-4
IP atama-4

Diğer bilgisayarımıza da atamasını gerçekleştirelim.

IP atama-5
IP atama-5

Şimdi IP adresini tanımladık fakat bir sorun var mı yok mu bilmiyoruz. Bunun için bunu test etmeliyiz. Bunun içinde komut satırını kullanacağız.

Komut satırını kullanabilmek için bilgisayara tekrardan tıklayalım ve Desktop seçeneğinden Command Prompt seçeneğine tıklayalım.

IP atama-6
IP atama-6

Ardından IP adresini görmek için ipconfig komutunu kullanalım.

IP atama-7
IP atama-7

Buradaki yazılar biraz küçük bunu biraz büyültelim. Bunun için Packet Tracer’daki Options > Prefences seçeneğine tıklayalım ve Font a gelelim.

Font Size - 1
Font Size – 1

Dialogs kısmında CLI’nin size’ını büyültelim.

Font Size - 2
Font Size – 2

Gördüğünüz gibi daha büyük ve okunaklı oldu.

Font Size - 3
Font Size – 3

Gördüğünüz gibi IP’ler başarılı bir şekilde, bizim seçtiğimiz gibi atanmış.

IP atama-8
IP atama-8

Şimdi IP adresini atadık fakat bir ağda cihazlar iletişimi gerçekleştirebilmeleri için MAC adresine de ihtiyaç duymaktadır. IP adreslerini ayarlamıştık, şimdi de MAC adreslerini ayarlamaya geçelim.

MAC Adresi Konfigürasyonu

MAC adresleri 48 bit’ten oluşan yapılardır.

MAC adresini görebilmek için terminal ekranında ipconfig /all yazıyoruz.

MAC-Address-1
MAC-Address-1

Örnek olarak PC6’nın MAC adresi: 0060.3E8D.0519 imiş. MAC adresi ile ilgili bilgiler bu kadardı, ilk derste bu konuya daha detaylı eğilmiştik zaten.

Şimdi IP adresimizde bir sorun yok aynı şekilde MAC adresimizde de bir sorun yok. Başka bir kontrole geçelim, bilgisayarımız sorunsuz bir şekilde iletişim kurabiliyor mu buna bakalım. Bunun için Ping komutunu kullanacağız.

Ping

Kullanımı oldukça kolay, ping karşı cihazın IP adresi şeklinde kullanıyoruz.

ping-1
ping-1

Eğer başarılı bir şekilde çalışmasaydı cihazlarımız, o zaman ping atılamazdı. Buradaki mantık şudur; eğer ki cihaza sorunsuz bir şekilde ping atabiliyorsam, o cihaza erişebiliyorumdur.

Ping, ICMP isimli bir protokolü kullanmaktadır. ICMP (Internet Control Message Protocol), ağda bulunan cihazların durumunu tespiti için kullanılmaktadır.

Fotoğrafta gördüğümüz gibi 32 byte’lık paketler ile 1ms’in altında paketlerin geldiğini gösteriyor. 4 adet gönderiyoruz, 4 adet paket alıyoruz. Yani toplamda 8 adet paket karşılıklı olarak alınıp veriliyor

ping-2
ping-2

Buradaki amaç TCP/IP’nin doğru bir şekilde oluşturulup oluşturulmadığını belirtir.

Ping ile sadece local’de çalışan cihazlar ile bağlantınızı kontrol etmezsiniz. Public ortamlardaki server’lar ile de iletişime geçip geçemediğinizi kontrol edebilirsiniz. Fakat Packet Tracer bizlerin ev ağına bağlanamadığı için kendi bilgisayarlarımızda bunu deneyeceğiz.

CMD’yi açalım ve ping google.com yazalım.

ping-3
ping-3

Buradaki time kısmı gidiş dönüş süresi olarak hesaplanır. Public bir ağa açıldığımızda bu süreler artacaktır tabi ki. Local’de iken 1ms gibi sürelerde gidip gelmişti cevaplar, burada ise 18-19ms de gidip gelmiş. Bu oluşan olaya RTT denmektedir.

RTT

Aşağıdaki görselden anlatmak istiyorum. PC0, PC1’e ping komutu ile istek gönderiyor. PC0’dan gelen ilk ICMP paketine echo request denmektedir. PC1’den de bir mesaj gelir, buna da echo reply denmektedir. Kaynaktan çıkıp hedefe gittikten sonra, hedeften kaynağa gelirken ki süreye RTT denir.

RTT
RTT

Şimdi her zaman tabi ki hayat böyle güllük gülistanlık olmuyor maalesef ki. Bazı durumlarda attığımız istekler boşa gitmiş olacak, yani karşı taraf bize bir dönüt veremeyecek. Örnek olarak aşağıdaki görsele bakabilirsiniz.

ping-4
ping-4

Gördüğünüz gibi 4 adet paket gitti fakat hiçbir geri dönüt alamadık ve 4 paketin 4’ü de kaybedildi. Fakat burada sorun nerede acaba? Yani sorun kimden kaynaklı oldu, nerede ne gibi bir sorun ile karşılaştık gibi bilgiler yer almıyor. Bu gibi bilgileri alabilmek için ping yerine tracert komutunu kullanacağız.

Tracert

over a maximum of 30 hops derken sadece 30 adet sekmeyi görüntüleyeceğini bizlere söylüyor. Yani 30 tane router ile ilgili veriyi bizlere sunacak, sonrasında kendisi duracak. Tabi ki bu varsayılan olan bir değer, parametreler ile bunu arttırabilir veya azalttırabiliriz.

tracert
tracert

Her bir router’a gidip gelen paketlerin sürelerini, o router’ın bizlere yanıt verip vermediği gibi bilgileri sunar. Bazı zaman kısımlarında ” * “var. Bunun anlamı ya mesaj geri gelmedis ya da paket kayboldu.

APIPA

APIPA (Automatic Private IP Addressing), temel olarak DHCP gibi otomatik private IP atamaya yaramaktadır. Şimdi Packet Tracer’daki arayüzümüzü hatırlayalım; 2 adet PC’miz var fakat hiç router’umuz yok. Bize kim IP verecek bir bakalım.

APIPA-1
APIPA-1

Normalde biz manuel olarak bir IP adresi vermiştik. Birde DHCP seçeneği var, ona tıklayalım.

APIPA-2
APIPA-2

IP adresi için istek yolladı fakat DHCP failed. APIPA is being used. dedi ve bize bir IP adresi atadı.

APIPA-3
APIPA-3

Buradaki olay şu, biz bir IP adresi talep ettik DHCP’den fakat DHCP server olmadığı için IP’siz kalacaktık. İşletim sistemimiz ise, sen IP’siz kalma ben APIPA’dan bir IP adresi senin için alırım diyerek *169.254’*lü bir IP adresi atadı bizlere.

Buradan da çıkaracağımız sonuç şu: APIPA adresleri 169.254 ile başlamaktadır ve sadece bizi aynı network’te konuşturabilirler. Dışa açılma gibi bir durum söz konusu değildir.

Simulation Tab

Simulation Tab kısmında network de oluşan paketleri anlık olarak izleyebiliyoruz. Hangi cihazdan hangi cihaza, ne tür bir paket gitmiş gibi bilgileri anlık olarak görebiliyoruz ve bu bizim işimizi kolaylaştırıyor.

Örnek olarak aşağıdaki resime bakabiliriz.

Simulation-tab
Simulation-tab

Biz az önce IP atamak için DHCP seçeneğini seçmiştik fakat bizlere APIPA’dan bir IP adresi atanmıştı. DHCP isteği her 60 saniyede bir kendini hep tekrarlar ki DHCP server var ise APIPA’dan kurtulup bir IP adresi aldırmak ister.

Resimde de gördüğümüz gibi ilk önce PC0 30. saniyede bir istekte bulunmuş sonrasında 90. saniyede başka bir istekte bulunmuş.

Farklı bir örnekte şöyle deneyelim. PC0’a manuel olarak bir IP adresi atayalım ve PC1’de DHCP olarak kalsın.

Simulation-tab-2
Simulation-tab-2

Gördüğünüz gibi PC0 direkt olarak ARP isteğinde bulundu fakat DHCP isteğinde bulunmadı. Packet Tracer’ın eski sürümlerinde bulunan bir bug’dan dolayı manuel olarak eklesek bile DHCP isteğinde bulunuyordu cihaz fakat artık böyle bir bug yok. PC1 ise DHCP seçeneğinden dolayı halen daha bir DHCP isteğinde bulunuyor.

 

Evet serimizin 2. konusu da bu kadardı, umarım anlaşılır olmuştur. Serinin 3. konusunda görüşmek üzere, hoşçakalın.

 

Kaynaklar

https://www.udemy.com/course/cisco-ag-uzmanligi/

https://www.netacad.com/courses/packet-tracer/introduction-packet-tracer

https://docs.microsoft.com/en-us/windows-server/administration/windows-commands/ping

https://www.mshowto.org/tracert-komutu-nedir-nasil-kullanilir.html

https://support.microsoft.com/tr-tr/topic/windows-da-tracert-yard%C4%B1mc%C4%B1-program%C4%B1n%C4%B1-kullanarak-tcp-ip-sorunlar%C4%B1n%C4%B1-giderme-e643d72b-2f4f-cdd6-09a0-fd2989c7ca8e

https://www.geeksforgeeks.org/what-is-apipa-automatic-private-ip-addressing/#:~:text=APIPA%20stands%20for%20Automatic%20Private,)%20server%20isn’t%20reachable.

Yusuf Can Çakır
Selamlar, ben Yusuf Can Çakır. Kütahya Dumlupınar Üniversitesinde bilgisayar mühendisliği okumaktayım. Bu sene İngilizce hazırlık sınıfındayım fakat boş vakitlerimde Incident Response alanında kendimi geliştirmeye çalışmaktayım.