Error Handling (101): panic! ve Result<T, E> Kullanımı

irfo · 27 Ocak 2026

Rust'ta hata yönetimi, "beklenmedik bir durum olduğunda programın çökmesi" ile "beklenen bir sorunun zarifçe yönetilmesi" arasında net bir çizgi çeker. Rust'ta istisnalar (exceptions) yoktur; bunun yerine iki ana mekanizma vardır: panic! ve Result.

1. panic!: Geri Dönülemez Hatalar

panic! makrosu, programın devam edemeyeceği kadar kritik bir hata oluştuğunda kullanılır (Örn: Geçersiz bir bellek dizinine erişim veya kritik bir dosyanın eksikliği).

Ne yapar? Hata mesajını yazdırır, belleği temizler (unwinding) ve programı sonlandırır.
Ne zaman kullanılır? Programın mantıksal olarak ilerleyemeyeceği "çıkmaz sokaklarda".

Rust

Kod:

fn main() {
    panic!("Kritik hata: Yakıt tükendi!");
    // Bu satırdan sonrası asla çalışmaz.
}

2. Result<T, E>: Kurtarılabilir Hatalar

Rust'ın kalbindeki hata yönetimi budur. Bir işlemin başarılı (Ok) veya başarısız (Err) olabileceğini ifade eden bir enum yapısıdır.
Rust

Kod:

enum Result<T, E> {
    Ok(T),  // Başarı durumunda dönen veri
    Err(E), // Hata durumunda dönen hata bilgisi
}

Örnek: Dosya Okuma

Rust

Kod:

use std::fs::File;

fn main() {
    let dosya_sonucu = File::open("ayarlar.txt");

    let _dosya = match dosya_sonucu {
        Ok(dosya) => dosya,
        Err(hata) => panic!("Dosya açılamadı: {:?}", hata),
    };
}

3. Hata Yönetimini Kısaltan Araçlar: unwrap ve expect

Sürekli match yazmak yorucu olabilir. Eğer bir işlemin başarısız olması durumunda programın çökmesinde sakınca yoksa şu metotlar kullanılır:

.unwrap(): Eğer sonuç Ok ise içindeki değeri verir, Err ise panic! oluşturur.
.expect("Mesaj"): unwrap ile aynıdır ancak hata durumunda sizin belirlediğiniz özel mesajı gösterir (Hata ayıklama için daha iyidir).

Rust

Kod:

let sayi: i32 = "42".parse().expect("Lütfen geçerli bir sayı girin!");

4. Hatanın Yayılması (Error Propagation) ve `?` Operatörü

Bir fonksiyonda hata oluştuğunda, bu hatayı fonksiyonda çözmek yerine çağıran yere geri göndermek isteyebilirsiniz. Bunun için en modern ve şık yöntem ? operatörüdür.
Rust

Kod:

use std::fs::File;
use std::io::{self, Read};

fn kullanıcı_adı_oku() -> Result<String, io::Error> {
    let mut s = String::new();
    
    // Eğer open veya read_to_string hata verirse, fonksiyon 
    // anında Err döner. Başarılı olursa değer 's' içine akar.
    File::open("hello.txt")?.read_to_string(&mut s)?;
    
    Ok(s)
}

Özet: Hangi Hatayı Seçmeli?

Durum	Mekanizma	Yaklaşım
Kritik / Mantıksal Hata	`panic!`	Programı durdur.
Beklenen Sorunlar	`Result<T, E>`	Hatayı döndür ve yönetilmesini sağla.
Hızlı Prototipleme	`.unwrap()`	Şimdilik çalışsın, sonra düzelteceğim.
Üretim (Production)	`?` Operatörü	Hataları hiyerarşik olarak yukarı ilet.

Error Handling (101): panic! ve Result&lt;T, E&gt; Kullanımı

irfo

1. panic!: Geri Dönülemez Hatalar​

2. Result<T, E>: Kurtarılabilir Hatalar​

Örnek: Dosya Okuma​

3. Hata Yönetimini Kısaltan Araçlar: unwrap ve expect​

4. Hatanın Yayılması (Error Propagation) ve ? Operatörü​

Özet: Hangi Hatayı Seçmeli?​

Error Handling (101): panic! ve Result<T, E> Kullanımı

1. panic!: Geri Dönülemez Hatalar

2. Result<T, E>: Kurtarılabilir Hatalar

Örnek: Dosya Okuma

3. Hata Yönetimini Kısaltan Araçlar: unwrap ve expect

4. Hatanın Yayılması (Error Propagation) ve `?` Operatörü

Özet: Hangi Hatayı Seçmeli?